Sang thu-Hữu Thỉnh(Dành cho các bạn ôn thi cấp 3)

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down

Sang thu-Hữu Thỉnh(Dành cho các bạn ôn thi cấp 3)

Bài gửi  Bachkhoa on Wed Jun 17, 2009 8:20 am

Sang thu cũng như nhiều tác phẩm khác,có rất nhiều kiểu đề(Cảm nhận,Phân tích,Bình luận,...).Khi đi thi,hãy tập cho mình cách lập dàn bài để định hướng khi viết.
Ví dụ:
1. Mở bài:
Giới thiệu được bài thơ "Sang thu" của Hữu Thỉnh và nêu cảm nhận, ý kiến khái quát .
(Gợi ý: bài thơ biểu hiện những cảm xúc tinh tế của nhà thơ khi đất trời chuyển từ mùa hạ sang thu. Chỉ với 3 khổ thơ 5 chữ nhưng những cảm nhận, những hình ảnh và sức gợi của bài thơ lại hết sức mới mẻ).
2. Thân bài:
Học sinh có thể trình bày cảm nhận nghệ thuật và nội dung bài thơ qua ngôn từ, hình ảnh... cụ thể:
a. Khổ 1:
Những cảm nhận tinh tế bất ngờ:
Không có lá rụng của thơ xưa, không có màu vàng như trong "Thơ mới", tác giả cảm nhận mùa thu rất riêng, rất mới, bằng sự rung động tinh tế.
* Khứu giác (hương ổi) ---> xúc giác (gió se) ---> cảm nhận thị giác (sương chùng chình qua ngõ) ---> cảm nhận của lý trí (hình như thu đã về).
* Tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuângqua các từ “bỗng”, “hình như".
---> Tác giả thực sự yêu mùa thu, yêu làng quê, gắn bó với quê hương mới có cảm nhận tinh tế như vậy.
b. Khổ 2:
Từ cảm nhận của các giác quan, cảm xúc của tác giả về mùa thu dần hòa vào cảnh vật chung quanh.
Sự vật ở thời điểm giao mùa hạ - thu đã bắt đầu chuyển đổi: sông "dềnh dàng" - chim "bắt đầu vội vã", đám mây mùa hạ "vắt nửa mình sang thu".
Hai khổ thơ đầu, các từ ngữ "chùng chình", "dềnh dàng", "vội vã", "vắt nửa mình" vốn là những từ ngữ dùng để chỉ trạng thái, tính chất của người được tác giả dùng để chỉ miêu tả thiên nhiên, vì thế cảnh vật trở nên sống động có hồn.
c. Khổ 3:
Cảm nhận về thời điểm giao mùa dần đi vào lý trí.
Hai dòng thơ cuối bài cần hiểu với hai tầng nghĩa.
Hình ảnh tả thực "mưa, nắng, sấm" nhưng gợi cho ta liên tưởng đến một tầng ý nghĩa khác - ý nghĩa về con người và cuộc sống.
Tóm lại:
- Nghệ thuật: bài thơ hấp dẫn bởi những từ ngữ gợi cảm, gợi nhiếu về cảnh về tình. Nhân hóa làm cho cảnh vật có hồn, gần gũi với cuộc sống.
- Nội dung: tình yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước.
3. Kết bài:
- Khẳng định giá trị nghệ thuật và nội dung bài thơ.
- Nêu cảm xúc khái quát.

_________________

I Belong to You

Bachkhoa
Admin
Admin

Tổng số bài gửi: 30
Join date: 13/03/2009
Age: 19
Đến từ: Hà Nội

Xem lý lịch thành viên http://a2family.friendhood.net

Về Đầu Trang Go down

Re: Sang thu-Hữu Thỉnh(Dành cho các bạn ôn thi cấp 3)

Bài gửi  Bachkhoa on Wed Jun 17, 2009 8:24 am

Văn mẫu không nên áp dụng nhiều trong bài thi vì sẽ giới hạn sự sáng tạo.Tuy nhiên,đọc một vài bài để lấy cảm hứng hoặc học cách dẫn dắt cũng là việc thiết yếu uongnuoc
Sau đây,tớ xin dẫn ra một vài bài văn mẫu rất có ích để các bạn tham khảo khi làm về tác phẩm này:
Cảm nhận văn học - "Thu sang" của Hữu Thỉnh
Mùa thu là một đề tài muôn thuở của các thi nhân Việt Nam. Nếu như Nguyễn Khuyến có chùm thơ thu với ba bài : « Thu vịnh », « Thu điếu », « Thu ẩm » ; Xuân Diệu có « Đây mùa thu tới » ; Lưu Trọng Lư có « Tiếng thu », tất cả đều là những bài thơ rất nổi tiếng, thì Hữu Thỉnh cũng có một chớm « Thu sang » rất nhẹ nhàng êm dịu. Trong đó có hai khổ thơ rất hay ghi lại cảm xúc của nhà thơ trước cảnh sang thu ở một miền quê nhỏ :

« Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về.

Sông được nước dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu. »
Mùa thu của Hữu Thỉnh được mở ra không phải với sắc vàng tươi của hoa cúc, cũng không phải với vị thơm ngon của cốm làng Vòng, mà là với hương ổi thơm giòn ngọt phả vào trong gió thu. Dường như cái hương thơm dịu ấy chỉ thoang thoảng quanh quất đâu đây. Nó không mang cái mùi thơm hăng hắc như hoa sữa, cũng không quá nhẹ để người ta dễ lãng quên. Hương thơm ấy nhẹ nhàng thoảng qua theo gió, đề người ta chợt xốn xang trong lòng. Làn gió se se lạnh của mùa thu cũng rất khác với cái gió tê tái của mùa đông. Nó chỉ khiến ta hơi co người lại một chút và để rồi thảnh thơi đón nhận cả một lưồng khí thu mát rượt trong lòng. Có lẽ, sẽ chẳng ở đâu có cái gió se lạnh ấy ngoài mùa thu của đất Bắc – cái gió se mà từ lâu vẫn được coi là hồn thu Bắc Bộ. Một hương thơm thu một làn heo may thu đã làm nên cái mở độc đáo cho bài thơ, thậm chí dường như còn độc đáo đến bất ngờ cho cả nhà thơ : “Bỗng nhận ra hương ổi”. Thu đến chẳng hề báo trước! Thu sang từ bao giờ Hữu Thỉnh cũng không biết nữa! Ông chỉ nhận ra một sự bất ngờ mà như đã đợi từ lâu lắm. Thu sang mang theo hơi thửo của mình và mang theo cả cái vẻ thu mơ màng mờ ảo:

“Sương chùng chình qua ngõ”

Sương thu cũng có cái nét đặc biệt riêng của nó. Nó không tan nhanh như sương mùa hạ, cũng chẳng dầy đặc như sương mùa đông. Sương thu là những làn khói mong manh bay vờn nhẹ trên những nãi nhà, ngoài vườn. Sương thu không vô cảm, nó cũng mang hồn người . Sương đang đợi ai, sương đang chờ ai mà sao lưu luyến thế? Từ láy “chùng chình” tạo cho ta cảm giác “dùng dằng nửa ở nửa về”. Đến sương lúc này cũng là sương thu mà Hữu Thỉnh vẫn còn ngẩn ngơ mãi:

“Hình như thu đã về”

Ông thờ ơ quá chăng hay bởi lòng ông đang bối rỗi? Thu về tự bao giờ? Từ hương ổi hay từ làn gió heo may? Thu làm lòng người xao xuyến quá chừng để đến nỗi không biết thu đến thực hay mơ!

Sau một thoáng bỡ ngỡ, nhà thơ như chợt bừng tỉnh- thu đã về thật rồi! Khép lại những hoài nghi, Hữ Thỉnh chẳng còn nghĩ gì ngoài cảm xúc đang dâng trào:

“Sông được nước dềnh dàng,
Chim bắt đầu vội vã”.

Nhịp thơ nhanh và gấp cũng như hơi thở của mùa thu đã bắt đầu đập mạnh. Sông vào mùa này chẳng có mưa to gió lớn nên nước cứ “dềnh dàng”. Con sông tràn trề nước mà hình như cứ không chịu chảy, cứ cố nán lại để đợi chờ ai. Sông chờ nước mùa thu chăng? Một hình ảnh thơ thật thi vị và lãng mạn. Nhưng đàn chim thì không thể dềnh dàng được nữa, chúng phải vội vã bay về phương Nam tránh rét. Tất cả đều đang chuyển mình, đang thay đổi. Thậm chí ngay cả đám mây mùa hạ cũng thấy sốt ruột, phải “Vắt nửa mình sang thu”. Phải chăng đám mây kia có hai nửa thì một nửa nằm bên mùa hạ, nửa kia thuộc về mùa thu. Không biết ở đây là mùa thu lưu luyến mùa thạ hay nhà thơ đang mong chờ mùa hạ mà vẫn lưu luyến mùa thu đây? Điêu này thì Hữu Thỉnh thật khác với các nhà thơ khác. Cũng viết về mùa thu, Nguyễn Khuyến viết: “Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt” – có nghĩa là thu của Nguyễn Khuyến đã thực là thu, nó không còn vương vấn chút gì của mùa hè rực lửa. Còn Hữu Thỉnh, ông viết mùa thu nhưng lại là vào lúc giao mùa. Chắc hản phải yêu mùa thu lắm Hữu Thỉnh mới vẽ ra được một bức tranh thu nồng đượm hơi ấm đất trời, nồng đượm hơi ấm quê nhà như thế.

Trong làng thơ dân tọc, đã và sẽ có nhiều bài thơ thu hay. Nhưng có lẽ sẽ chẳng ai biết mà lại quên được một chớm “Thu sang” của Hữu Thỉnh - một mùa thu nhẹ nhàng, nữ tính, trông qua như một cô thôn nữ mộc mạc mà sao lại đằm thắm khó quên đến thế!

_________________

I Belong to You

Bachkhoa
Admin
Admin

Tổng số bài gửi: 30
Join date: 13/03/2009
Age: 19
Đến từ: Hà Nội

Xem lý lịch thành viên http://a2family.friendhood.net

Về Đầu Trang Go down

Re: Sang thu-Hữu Thỉnh(Dành cho các bạn ôn thi cấp 3)

Bài gửi  Bachkhoa on Wed Jun 17, 2009 8:26 am

Và một bài phân tích thi học sinh giỏi nữa mà tớ sưu tầm được trên diễn đàn trường Lê Duẩn Cool
Đề bài: Bài thơ Sang thu của Hữu thỉnh là cảm nhận cực kì tinh tế của tác giả trong thời khắc chuyển mùa
Bài làm
Nhà thơ Hữu Thỉnh tên đầy đủ là Nguyễn Hữu Thỉnh, sinh năm 1942, quê ở huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 1963, Hữu Thỉnh nhập ngũ, vào binh chủng tăng- thiết giáp rồi trở thành cán bộ văn hoá, tuyên huấn trong quân đội và bắt đầu sáng tác thơ. Ông đã tham gia Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam các khoá III, IV, V. Từ năm 2000, Hữu Thỉnh là tổng thư kí Hội nhà văn Việt Nam
Bài thơ Sang thu được Hữu Thỉnh sáng tác vào khoảng gần cuối năm 1977, in lần đầu tiên trên báo Văn nghệ, sau đó được in lại nhiều lần trong các tập thơ. Bài thơ được đánh giá là một trong những sáng tác thành công nhất của nhà thơ với những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật
Về nội dung, đề tài mùa thu vốn đã khai thác nhiều, trở nên quen thuộc. Mùa thu là kémồn cảm hứng bất tận của thi nhân. Mùa thu, như thời khắc dịu đi những nóng nực oi nồng của mùa hạ gay gắt, như bước đệm cho không gian vắt mình sang cái lạnh thấu xương của miền nhiệt đới. Mùa thu với những cơn gió heo may se lạnh cùng mùi hoa sữa ngào ngạt đã đọng lại ở bao vần thơ từ cổ chí kim. Mang nét chung là vậy, nhưng với Sang thu, nhà thơ Hữu Thỉnh góp một cái nhìn, một cảm nhận tinh tế, mới mẻ. Bài thơ miêu tả khung cảnh vùng đồng bằng Bắc bộ khi thu vừa chớm đến.
Về nghệ thuật, bài thơ tựu lại những cảm nhận cực kì tinh tế và sâu sắc của tác giả trong thời khắc chuyển mùa. Cái tinh tế ấy, trước hết là ở cái nhìn tinh, nhìn thấu được cái thời khắc chuyển mùa ấy. “Thời khắc chuyển mùa” thoạt nghe đã thấy thơ mộng, nhưng ắt hẳn ít ai hiểu được tường minh ngữ nghĩa của cụm từ ấy. “Thời khắc” là danh từ chỉ thời gian, một khoảng thời gian rất ngắn, còn nhỏ hơn cả phút, giây nữa, mà phải để ý kĩ ta mới nhận thấy được. “Thời khắc chuyển mùa” là những biến chuyển trong không gian, của đất trời, từ hạ sang thu được tác giả cảm nhận cực kì tinh tế. Mà để thấu, để cảm được nó, nhà thơ đã vẫn dụng tài tình cùng lúc nhiều giác quan của mình.

Tín hiệu mùa thu về, có lẽ bắt đầu từ mùi hương ổi phảng phất trong cơn gió heo may se se đặc trưng của thu đất Bắc. Thế rồi giăng giăng trên bầu trời trong vắt, màn sương mờ ảo mỏng manh như làn khói lan toả. Con sông uốn khúc quanh co cũng không còn chảy xiết theo dòng nữa, mà chậm rãi, từ từ, thanh thản, bình lặng trôi mải miết. Đàn chim bắt đầu vội vã bay về tổ, ríu rít gọi bầy rủ nhau bay về phương Nam tránh cái rét sắp ào về. Bầu trời như trong và cao hơn, nâng những áng mây nhẹ lên cùng khắp, như những dải lụa hồng mong manh mảnh dẻ vắt qua hững hờ. Nắng vẫn còn trải rộng, giọt nắng đã bớt gay gắt, oi nồng, bớt sắc đỏ của lửa hạ rực cháy, mà thay vào đó là cái nhẹ nhàng, dịu ngọt tràn trên khắp nẻo đường. Những cơn mưa rào bất ngờ, hối hả, sầm sập như thác lũ, cùng những tiếng sấm đì đùng rền vang cũng đã vơi dần, trả lại cho không gian vẻ thoáng đãng yên bình. Hàng cây lặng thinh trong nắng, để mặc gió cuốn trôi cùng từng không bao la mênh mộng của đất trời …
Những biến chuyển trong không gian lúc sang thu ấy, được Hữu Thỉnh cảm nhận bằng những rung động tinh tế, kết hợp nhiều giác quan và được thể hiện qua những hình ảnh giàu giá trị biểu cảm. Với khứu giác, tác giả cảm được mùi hương của ổi chín theo làn gió thu toả khắp không gian. Với xúc giác, tác giả cảm cái lạnh mơn man của gió heo may khô hanh, se lạnh; cảm cái màn sương mỏng manh giăng qua con xóm nhỏ. Với thị giác, tác giả cảm cái khúc sông chậm chạp; cảm cái vội vã đi tránh rét của đàn chim; cảm cái nhẹ tênh của mây, của nắng, của mưa. Với thính giác, tác giả cảm tiếng sấm đì đùng. Tất cả, như hoà quyện vào nhau, khiến ông từng chút, từng chút cảm nhận được hơi thở của sức thu tràn trề. Các giác quan như thống nhất, tựu chung làm một, cùng với tâm hồn thơ đầy lắng đọng tinh tế, đã khiến ông cảm được tất cả những nét đặc trưng của mùa thu đồng bằng Bắc Bộ. Như vẽ một bức tranh, từng nét cảnh cứ dần hiện ra, cho đến khi được một bức tranh hoàn chỉnh, với những nét đặc tả độc đáo, sâu sắc.
Với một hồn thơ tài hoa, tinh tế, sâu sắc, dễ rung động, nhà thơ Hữu Thỉnh đã cảm được những gì bình dị, thân thương, nhưng cũng đặc biệt nhất của mùa thu. Không những vậy, cách biểu đạt của ông cũng đạt đến chuẩn mực của nghệ thuật ngôn từ. Sang thu là thể thơ 5 chữ, ngắn gọn, súc tích, phù hợp với lối thơ tự sự nhịp nhàng. Bởi vậy, ông sử dụng các từ đơn, từ láy ngắn nhưng giàu tính gợi hình gợi cảm. Từ “bỗng” là cái chợt đến, cái ngẫu nhiên, đem lại cho người ta cảm giác bất ngờ, thú vị. Từ “phả” như hơi thở, nhè nhẹ qua làn gió. Điều này hoàn toàn đúng với mùi hương ổi, bởi hương ổi được gió đưa bay đi một cách vô thức, nhưng lại là tín hiệu đầu tiên báo hiệu thu về. Từ “hình như” như một sự đoán biết, nửa tin nửa ngờ, không chắc chắn. Đặt vào bài thơ, hoàn toàn hợp lí, bởi dù với một hồn thơ tinh tế nhạy cảm, nhưng với những gì nhẹ tênh thảng hoặc trong gió, tác giả mới chỉ dám đoán chừng rằng, dường như mùa thu đã gõ cửa rồi đó. Những từ “được lúc”, “bắt đầu” chỉ sự thay đổi trạng thái bất ngờ của cảnh vật. Từ “vẫn còn”, “vơi dần” là những tính từ mang tính ước lượng, không cụ thể, càng khiến cho không gian cảnh vật thêm mờ ảo khói sương, mong manh hơn bao giờ hết. Hình ảnh màn sương giăng giăng trước ngõ sớm, được thể hiện với từ “chùng chình” thật chuẩn xác. “Chùng chình” là sự cố ý làm chậm lại, làm trì hoãn, hoặc kéo dài thời gian, nửa muốn nửa không, cứ chậm chạp mãi, thật đúng với cái sự lề dề, có phần dè dặt, lại trải dài miên man bất tận của màn sương trước con ngõ nhỏ. Từ “dềnh dàng” cũng vậy, không khẩn trương, mà kéo dài, chậm chạp, như hình ảnh con sông chầm chậm trôi nhè nhẹ trong nắng thu. Từ “vội vã” chỉ hoạt động của đàn chim, khi những cơn gió heo may về, báo hiệu mùa thu đến, và đông cũng đã rất gần. Đó là lúc chúng ríu rít gọi bầy đi tránh rét, hấp tấp, gấp gáp. Tất thảy những từ ngữ, dù là từ đơn hay từ láy, đều đã diễn tả tài tình sự chuyển mình của cảnh vật lúc giao mùa hạ- thu. Có thể nói, là những từ rất thô mộc, giản đơn, nhưng chúng đều là những từ ngữ đắt giá vô cùng
Bên cạnh đó, bài thơ còn sử dụng hình ảnh đặc sắc:
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Đây là một hình ảnh mới mẻ thú vị vô cùng. Câu thơ diễn tả hiện thực, khi mới chỉ là khoảnh khắc giao mùa, thu chưa thật sự tràn về trải rộng khắp toàn bộ không gian, và hạ cũng chưa thực sự rút lui, nhường bước. Bởi vậy, đám mây trên từng không như dải lụa mềm mại, bồng bềnh trôi trong nắng hạ, nhưng bay theo gió heo may, như một cây cầu nhỏ nối bước chuyển giao hai mùa. Như vừa nuối tiếc, muốn níu kéo cái rạo rực của hè, nhưng cũng đầy hứng khởi, muốn đằm mình vào cái dịu ngọt của thu. Hình ảnh thơ trừu tượng, giàu cảm xúc, thể hiện cảm nhận độc đáo, tinh tế của tác giả, giúp tạo hồn thơ sống động đêế không ngờ
Không những vậy, tác giả còn vận lối ẩn dụ vào 2 câu thơ cuối:
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
Câu thơ có 2 lớp nghĩa. Nghĩa thực, khi sang thu, trời bớt đi những cơn mưa rào bất ngờ, hối hả của mùa hạ. Cùng với nó, những tiếng sấm đì đùng rền vang cũng đã vơi dần, trả lại cho không gian vẻ thoáng đãng yên bình. Để lại, là hàng cây cổ thụ lặng thinh trong nắng gió thu về. Ẩn chứa trong đó, câu thơ còn mang nghĩa triết lí sâu xa hơn. “Sấm” là những sóng gió trong cuộc đời, là những biến cố, biến động bất ngờ xảy đến. “Hàng cây” là biểu tượng cho con người. “Hàng cây đứng tuổi” có thể hiệu là con người nhiều tuổi, già dặn, trưởng thành. Bởi vậy, câu thơ còn có ý nghĩa, khi con người ta lớn lên, già dặn, trưởng thành, nhiều trải nghiệm, sẽ bớt bất ngờ trước sóng gió cuộc đời. Khi ấy, ta sẽ biết cách chấp nhận và đối mặt với những khó khăn thử thách. Khi ấy, ta như hàng cây cổ thụ vững chãi, không dễ để bị quật ngã trước những biến động của thiên nhiên ngoại cảnh
Khái quát lại, có thể thấy rõ, Sang thu là một tuyệt tác với một hồn thơ đầy những rung cảm tinh tế và sâu sắc của nhà thơ Hữu Thỉnh. Ông đã lựa chọn những nét đắc sắc của hiện thực, những nét đặc tả của mùa thu Bắc bộ. Ông đã gửi gắm vào thơ mình những cảm nhận tinh tế bằng tất thảy cảm xúc, giác quan và tâm hồn mình. Ông đã sử dụng những từ ngữ ngắn gọn, súc tích, giàu tính tượng thanh, tượng hình, giàu tính gợi tả gợi cảm đắt giá và đặc sắc. Ông đã sử dụng những hình ảnh mới mẻ và độc đáo, cùng nghệ thuật ẩn dụ đem lại triết lí sâu xa. Chính bởi lẽ đó, bài thơ đã đem đến cho độc giả những phút giây lắng đọng, để nghe và cảm nhận tâm hồn mình, với khoảnh khắc giao mùa hạ- thu đầy những biến chuyển nhẹ nhàng mà tươi mới.
Nguồn:Nhấn vào đây để xem chủ đề gốc nhé!

_________________

I Belong to You

Bachkhoa
Admin
Admin

Tổng số bài gửi: 30
Join date: 13/03/2009
Age: 19
Đến từ: Hà Nội

Xem lý lịch thành viên http://a2family.friendhood.net

Về Đầu Trang Go down

Re: Sang thu-Hữu Thỉnh(Dành cho các bạn ôn thi cấp 3)

Bài gửi  Bachkhoa on Wed Jun 17, 2009 8:30 am

Một bài viết nữa,tuy ko phải bài văn nhưng cũng đáng để tham khảo
Nhà thơ Hữu Thỉnh tự bạch với “Sang thu”

(TT&VH) - “Cuối bài thơ tôi đề là “Thu 1977”. Đây là chìa khóa của bài thơ mà rất nhiều người giảng về bài thơ này không hiểu hoặc không chú ý”- nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, tác giả của bài thơ “Sang thu” trong SGK lớp 9 tâm sự. Nếu như họ lưu ý đến chữ “Thu 1977” thì sẽ hiểu được rằng đây là một trong những mùa Thu đầu tiên của người lính vừa bước ra khỏi chiến tranh và sự bình yên quý giá biết chừng nào...
Sang thu

Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi

(Thu, 1977 )

Nhà thơ trầm ngâm kể về thời khắc ông đặt bút viết bài thơ. Năm 1977, ông tham gia trại viết văn quân đội ở một làng ngoại ô Hà Nội (nay là Khương Hạ, Thanh Xuân, Hà Nội). Đất nước ta lúc này vừa trải qua chiến tranh, cuộc sống thanh bình đã trở lại. Trong cái mơ hồ phảng phất gió thu và lá thu đang ngả màu, nhà thơ đã trèo lên cây ổi chín vàng trong cả một vườn ổi bạt ngàn ở nơi này. Không có gì đặc hơn, sánh hơn cái màu, cái mùi ổi chín vàng nhuốm trong cái nắng vàng của mùa Thu.. Không gian cao vút, sâu thăm, yên tĩnh.

Bài thơ bật lên từ đó, ngay khi nhà thơ còn ngồi trên cây ổi, những vần thơ được “được làm trong đầu” chứ chưa đụng chạm gì đến giấy bút. “Bài thơ hình thành rất nhanh và chính tôi cũng lấy rất làm tâm đắc nên thuộc lòng rồi “nhâm nhi” đọc suốt buổi không chán...”.

“Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se”.

Nhà thơ đã đến với mùa Thu bằng cách ấy, bằng “hương ổi trong gió se” chứ không phải là bằng hình ảnh quen thuộc như vòm trời cao xanh, heo may phảng phất, hương cốm... Giải thích cho sự “khác thường” này, nhà thơ Hữu Thỉnh cho biết: “Mùa Thu biểu hiện rất nhiều hình ảnh khi chuyển mùa. Và tất cả những hình ảnh đẹp cũng đã được các nhà thơ cổ khai thác hết cả rồi. Tôi không muốn lặp lại nữa nên giữa trời đất mênh mang, giữa cái khoảng khắc giao mùa kỳ lạ thì điều khiến cho tâm hồn tôi phải lay động, phải giật mình để nhận ra đó chính là hương ổi. Với tôi, thậm chí là với nhiều người khác không làm thơ thì mùi hương đó gợi nhớ đến tuổi ấu thơ, gợi nhớ đến buổi chiều vàng với một dòng sông thanh bình, một con đò lững lờ trôi, những đàn trâu bò no cỏ giỡn đùa nhau và những đứa trẻ ẩn hiện trong triền ổi chín ven sông... Nó giống như mùi bờ bãi, mùi con trẻ... Hương ổi tự nó xộc thẳng vào những miền thơ ấu thân thiết trong tâm hồn chúng ta. Mùi hương đơn sơ ấy lại trở thành quý giá vì nó đã trở thành chiếc chìa khóa vàng mở thẳng vào tâm hồn mỗi người, có khi là cả một thế hệ...”.

Gửi gắm nhiều điều sâu lắng...
“Bài thơ không chỉ báo cho người đọc biết thu đã trở trong cảnh sắc thiên nhiên mà còn ngay trong cuộc sống của con người, trong tâm hồn tôi và chắc với rất nhiều người yêu thu... “Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu”. Hai câu thơ này không hẳn nói về hiện tượng giao mùa như một số người hiểu và phân tích. Khi tôi viết bài thơ này tôi đã liên tưởng đến những đám mây mùa Hạ. Đó là những đám mây tràn trọn vẹn vào mùa Thu. Thế nhưng có gì ngăn cảm xúc của tôi lại theo chiều hướng đấy... Mây mùa Hạ thường chứa nhiều màu sắc, thậm chí đầy giông bão tựa hồ những ước mơ khao khát của tuổi trẻ. Những ước mơ khao khát ấy thường lấy đi rất nhiều sức lực của tuổi trẻ. Tuy nhiên giữa mơ và thực là hai thế giới luôn đối lập nhau và chẳng phải ước mơ nào cũng trở thành hiện thực.

Ðó giống như là một chân lý và con người phải biết ý thức được một điều rằng không thể đạt được hết những ước vọng tốt đẹp của mình, nhất là những ước vọng đó lại được sinh ra ở thời tuổi trẻ. Sự dang dở, sự mất mát là một hiện thực chúng ta buộc phải chấp nhận trong cuộc sống của mình. Ngay cả người lính cũng vậy. Rất nhiều đồng đội của tôi đã nằm lại ở tuổi còn rất trẻ ở ngưỡng mùa đẹp nhất của cuộc đời. Vì thế nên đám mây trong thơ ấy chỉ “vắt nửa mình sang Thu” thôi. Nửa còn lại đã trở thành ký ức”. Hai câu cuối cùng: Sấm cũng bớt bất ngờ/ Trên hàng cây đứng tuổi . Chủ thể bài thơ và cái kiêu hùng của mùa Thu đã toát lên chính là ở hai câu thơ này. Đó là cốt cách của một người lính không chỉ là trong một buổi chiều mùa Thu mà là một buổi chiều hòa bình. Có thể nó có vẻ ngang tàng “sấm cũng bớt bất ngờ” nhưng lại mang một vẻ đẹp dịu dàng, sâu lắng của mùa thu hòa bình. Ở đây hàng cây đứng tuổi chính là chủ thể trữ tình trong bài thơ đã trải qua bao nhiêu gian nan vất vả, giờ đã vươn lên và không gì làm chúng run rẩy.

Nhiều người bỏ qua “chìa khóa” của bài thơ

Có một chi tiết mà các cô giáo và thầy giáo khi giảng về bài thơ Sang thu làm người sáng tác ra nó không hài lòng. Nhà thơ Hữu Thỉnh tâm sự: “Cuối bài thơ tôi đề là “Thu 1977”. Đây là chìa khóa của bài thơ mà rất nhiều người giảng về bài thơ này không hiểu hoặc không chú ý. Nếu chú ý thì sẽ hiểu thêm được rằng đây là một trong những mùa Thu đầu tiên của người lính vừa bước ra khỏi chiến tranh. Nếu như họ là lính trong thời chiến họ mới hiểu được rằng đôi lúc chúng tôi đã rất mong trên đầu không có tiếng máy bay dù chỉ để được đi tắm giặt, đi hái rau hoặc tranh thủ đọc vài trang sách, mà cũng không có. Suốt ngày người lính trong thời chiến phải đối diện với tiếng súng nổ, tiếng bom rơi và tiếng động cơ phản lực... Chính vì vậy mà có lúc nào đó không phải nghe những âm thanh ấy thì quả là quý giá vô cùng”.

Ông bày tỏ quan điểm: “Giảng văn thơ không nên chỉ phân tích trên văn bản, câu chữ mà hãy tìm hiểu sâu hơn cái tác giả muốn gửi gắm. Nó có thể nằm ngay trên tựa đề bài thơ, câu đề từ, lời ghi chú, ngày tháng hay một lời đề tặng.


kémồn : http://www.thethaovanhoa.vn/


Nếu đọc kĩ bài báo trên thì bạn sẽ thấy rõ ràng là có vấn đề với những gì chúng ta đang học theo chương trình SGK. Thứ nhất là SGK không ghi điều mà nhà thơ coi là chìa khoá: Thu 1977. Thứ hai là ở câu thơ:
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Hầu hết chúng ta đều chỉ được học rằng đó là một cách cảm nhận tinh tế cảnh vật thiên nhiên của tác giả, mà không hề để tâm đến những gì mà ông gọi là "những điều sâu lắng" . Dĩ nhiên là một bài thơ có nhiều cách cảm nhận khác nhau, nhưng đây là ý kiến của chính tác giả, và chẳng có lí gì nó sai với tinh thần ông xây dựng cho bài thơ. Tiếc một điều là khi đi thi, chúng ta vẫn phải làm theo những gì đã được học trong nhà trường, và những tài liệu này chỉ có thể là tài liệu thma khảo thêm thôi. Có điều gì chắc chắn rằng chúng ta sẽ được điểm cao bởi những cảm nhận cá nhân và nhận thức từ những kémồn tài liệu-không-phải-SGK và khác với đáp án?

_________________

I Belong to You

Bachkhoa
Admin
Admin

Tổng số bài gửi: 30
Join date: 13/03/2009
Age: 19
Đến từ: Hà Nội

Xem lý lịch thành viên http://a2family.friendhood.net

Về Đầu Trang Go down

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang

- Similar topics

Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết